Muzeum Kresów i Ziemi Ostrowskiej w Ostrowi Mazowieckiej to prywatna placówka, która od 2013 roku gromadzi pamiątki związane z historią Kresów Wschodnich i regionu ostrowskiego. Mieści się w budynku z wyjątkową historią – odrestaurowanym niemieckim spichlerzu wojennym z 1941 roku, który pierwotnie służył do zaopatrzenia frontu wschodniego. To miejsce dla miłośników historii wojskowej, osób zainteresowanych dziedzictwem Kresów oraz wszystkich, którzy chcą poznać lokalną historię Mazowsza.

Historia muzeum i budynku

Placówkę założyli Marzena i Zbigniew Banaszkowie – pasjonaci historii i kolekcjonerzy. Otwarcie nastąpiło w grudniu 2013 roku, a uroczystości towarzyszyły znamienite osobistości, w tym historycy, przedstawiciele Muzeum Wojska Polskiego czy przewodnicząca Związku Polaków na Białorusi. Początkowo muzeum nosiło nazwę Muzeum Garnizonu i Ziemi Ostrowskiej, ale po kilku wizytach założycieli na Białorusi zmieniono ją na obecną, by podkreślić związek z Kresami Wschodnimi.

Sam budynek to ciekawa historia. Niemcy wybudowali ten masywny spichlerz w 1941 roku jako magazyn zaopatrujący wojska walczące na froncie wschodnim. Po wojnie budynek popadł w zapomnienie, aż rodzina Banaszków postanowiła go odrestaurować i stworzyć w nim muzeum. Dziś w tym samym obiekcie funkcjonuje również Hotel 17, co sprawia że zwiedzający mogą nawet nocować w miejscu z taką historią.

Co zobaczysz w muzeum

Ekspozycja rozmieszczona jest w czterech dużych salach. Dwie z nich znajdują się na parterze, a kolejne dwie na piętrze – te ostatnie służą głównie do wystaw planszowych, spotkań i prelekcji historycznych.

Pierwsza sala na parterze to prawdziwa podróż po Kresach Wschodnich. Każde z dawnych polskich miast kresowych – Lwów, Wilno, Grodno, Stanisławów czy Tarnopol – ma tu swoją gablotkę z pamiątkami. Znajdziesz tam stare fotografie, dokumenty, przedmioty codziennego użytku, które przywiozły ze sobą rodziny przesiedleńcze. To bardzo osobista część ekspozycji, która pokazuje nie wielką historię, ale konkretne losy ludzi.

Druga sala parterowa koncentruje się na militariach i historii wojskowej regionu. Dominują tu eksponaty związane ze Szkołą Podchorążych Piechoty, która działała w pobliskim Komorowie. Mundury, odznaczenia, broń, dokumenty szkoleniowe – wszystko dokładnie opisane i ułożone chronologicznie. Osobne miejsce zajmuje ekspozycja poświęcona obronie Grodna we wrześniu 1939 roku oraz postaci rotmistrza Witolda Pileckiego, który był związany z Ostrowiem Mazowieckim.

Muzeum posiada jedną z najbogatszych kolekcji pamiątek po Szkole Podchorążych Piechoty w Komorowie – instytucji, która kształciła polskich oficerów w okresie międzywojennym. Właściciel muzeum wydał nawet książkę na ten temat, którą można kupić na miejscu za 50 złotych.

Na piętrze znajdują się wystawy planszowe pokazujące dzieje ziemi ostrowskiej od średniowiecza po II wojnę światową. To bardziej chronologiczne ujęcie historii – od pierwszych wzmianek o Ostrowi, przez rozwój miasta, aż po dramatyczne wydarzenia XX wieku. Sale te wykorzystywane są też do spotkań z historykami, prelekcji i projekcji filmów dokumentalnych.

Dla kogo jest to muzeum

Przede wszystkim dla osób zainteresowanych historią – zarówno tą wielką, jak i lokalną. Jeśli masz korzenie kresowe albo po prostu fascynuje cię historia Kresów Wschodnich, znajdziesz tu mnóstwo materiałów i przedmiotów, które gdzie indziej trudno zobaczyć. Pamiątki są autentyczne, często przekazane przez rodziny przesiedleńców.

Miłośnicy historii wojskowej również będą zadowoleni. Kolekcja militariów jest naprawdę obszerna, a eksponaty związane ze Szkołą Podchorążych czy obroną Grodna to pozycje, których nie ma w wielu większych muzeach.

Czy to miejsce dla rodzin z dziećmi? Zależy od wieku i zainteresowań dziecka. Młodsze dzieci mogą się nudzić – to w końcu muzeum historyczne z dużą ilością dokumentów i fotografii. Natomiast starsze dzieci i młodzież, szczególnie jeśli uczą się o II wojnie światowej czy historii Polski, mogą tu znaleźć wartościowy materiał uzupełniający szkolną wiedzę.

Atmosfera i obsługa

To prywatne muzeum, więc ma nieco inny charakter niż państwowe placówki. Czuć tu pasję właścicieli i pracowników. Nie jest to sterylna wystawa za szybami – wiele eksponatów ma swoje historie, które chętnie opowiadają przewodnicy. Zbigniew Banaszek, właściciel muzeum, jest prawdziwym pasjonatem i jeśli trafisz na jego obecność, możesz liczyć na fascynującą opowieść o poszczególnych eksponatach.

Muzeum organizuje też różne wystawy czasowe. W ostatnich latach można było zobaczyć ekspozycję upamiętniającą Ukraińskie Ludobójstwo Polaków na Kresach czy wystawę pejzaży kresowych autorstwa Mariusza Woszczyńskiego. Warto przed wizytą sprawdzić na profilu Facebook muzeum, co aktualnie jest prezentowane.

Praktyczne informacje – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Muzeum jest czynne codziennie przez cały rok. To duży plus, bo wiele mniejszych placówek ma ograniczone godziny otwarcia. Dokładne godziny najlepiej sprawdzić telefonicznie pod numerem 601-610-344 lub na stronie internetowej muzeum.

Ceny biletów:

• Bilet ulgowy: 20 zł
• Bilet normalny: około 30-40 zł (dokładną cenę warto potwierdzić przed wizytą)
• Zwiedzanie z przewodnikiem: 150 zł (dla grupy)

Jeśli chcesz naprawdę poznać historię eksponatów i usłyszeć ciekawe anegdoty, warto zainwestować w przewodnika. Zwiedzanie na własną rękę też ma sens – wszystkie eksponaty są opisane – ale opowieści przewodników dodają ekspozycji życia.

Jak dojechać: Muzeum znajduje się przy ulicy Lubiejewskiej 158 w Ostrowi Mazowieckiej. To nieco na uboczu centrum miasta, więc najwygodniej dojechać samochodem. Przy muzeum jest parking. Jeśli przyjeżdżasz komunikacją publiczną, z dworca PKP lub dworca autobusowego najlepiej wziąć taksówkę – to około 3-4 kilometry.

Z Warszawy do Ostrowi Mazowieckiej jest około 100 kilometrów – samochodem dojedziesz drogą krajową nr 61 w niecałe półtorej godziny. Można też dojechać pociągiem, ale połączenia nie są zbyt częste.

Muzeum mieści się w tym samym budynku co Hotel 17, więc jeśli planujesz dłuższy pobyt w regionie, możesz przenocować dosłownie kilka metrów od ekspozycji. To wygodna opcja dla osób przyjeżdżających z daleka.

Ile czasu zarezerwować na wizytę

Spokojne zwiedzanie wszystkich sal zajmie około 1,5-2 godzin. Jeśli jesteś prawdziwym pasjonatem historii i chcesz dokładnie przeczytać wszystkie opisy, możesz zostać dłużej – nawet 3 godziny. Z przewodnikiem warto zarezerwować 2 godziny, bo opowieści o eksponatach potrafią się rozciągnąć, a wiele z nich jest naprawdę fascynujących.

Muzeum dobrze łączy się z wizytą w samym Ostrowi Mazowieckim. W mieście warto zobaczyć zabytkowy kościół pw. Wniebowzięcia NMP z XVI wieku czy pomnik Marszałka Piłsudskiego. Można też przejechać się do pobliskiego Komorowa, gdzie stacjonowała wspomniana Szkoła Podchorążych Piechoty.

Kontakt: ul. Lubiejewska 158, 07-300 Ostrów Mazowiecka, tel. 601-610-344, email: [email protected]. Aktualne informacje o wystawach czasowych i wydarzeniach specjalnych najłatwiej śledzić na profilu Facebook muzeum, który jest regularnie aktualizowany.